Frodi finanzjarji online f’Malta: kif jaħdmu fuq is-siti u fuq Facebook, kif tevitahom, fejn tirrappurtahom
- 2022 1,088
- 2023 2,517
Sors: il-Ministru għall-Intern, tweġiba għal mistoqsija parlamentari (permezz ta’ BusinessNow). L-aħħar ċifri sħaħ tal-pulizija li sibna huma għall-2023.








Il-frodi finanzjarji online f’Malta iktar milli rduppjaw f’sena: 2,517 każ ġew irrappurtati lill-pulizija fl-2023, meta mqabbla ma’ 1,088 fl-2022, l-ewwel sena li fiha d-data nżammet elettronikament. Din il-gwida tispjega kif jaħdmu dawn il-frodi fuq is-siti, fuq Facebook u fuq netwerks oħra, kif tagħrafhom u fejn tirrappurtahom f’Malta.
Fil-qosor
- It-telf irrappurtat lill-pulizija tela’ minn €8.5 miljun fl-2022 għal €12.5 miljun fl-2023.
- Iktar minn 1,000 persuna tilfu €20.8 miljun fi frodi tal-phone banking fl-2022 u l-2023, skont data tal-pulizija mogħtija lill-Arbitru għas-Servizzi Finanzjarji.
- Qabel ma tinvesti, iċċekkja d-ditta fir-reġistru u fit-twissijiet tal-MFSA.
- Jekk tkun vittma: ċempel lill-bank, irrapporta lill-pulizija, u żomm f’moħħok l-Arbitru għas-Servizzi Finanzjarji jekk il-bank jirrifjuta li jrodd il-flus.
Iċ-ċifri tal-frodi f’Malta
Malta tippubblika ftit statistika regolari dwar il-frodi. Iċ-ċifri hawn taħt ġejjin minn tweġibiet parlamentari, data tal-pulizija u każijiet.
| Indikatur | Ċifra | Sors |
|---|---|---|
| Frodi online rrappurtati lill-pulizija | 1,088 (2022), 2,517 (2023) | Tweġiba parlamentari |
| Flus mitlufa | €8.5 miljun (2022), €12.5 miljun (2023) | Ċifri tal-pulizija, permezz tat-Times of Malta |
| Frodi tal-phone banking | iktar minn 1,000 vittma, €20.8 miljun mitlufa fl-2022 u l-2023 | Data tal-pulizija lill-Arbitru |
| Każ crypto ta’ Europol (Diċembru 2025) | 4 vittmi Maltin, €493,750 mitlufa | Il-Pulizija ta’ Malta |
| Każ b’arresti fi Frar 2026 | madwar 200 vittma, madwar €1 miljun | Il-Pulizija, permezz ta’ Maltadaily |
- 2022€8.5m
- 2023€12.5m
Sors: ċifri tal-pulizija miksuba mit-Times of Malta, permezz ta’ BusinessNow.
Ma sibniex total sħiħ tal-pulizija għall-2024 jew l-2025. Is-siltiet tal-FRA li qrajna ma jagħtu ebda valur għal Malta; il-grafika turi l-pajjiżi b’valur ippubblikat.
- Il-Lussemburgu39%
- L-Estonja39%
- Medja tal-UE24%
- Il-Greċja11%
- Ir-Rumanija11%
Sors: FRA, Ewrobarometru 104.2 (stħarriġ mis-6 sat-30 ta’ Novembru 2025, 26,453 persuna), ippubblikat fid-29 ta’ Mejju 2026. Dawn biss huma l-pajjiżi b’valur ippubblikat fis-siltiet li qrajna.
Kif taħdem frodi tal-investiment, mir-reklam fuq Facebook sal-ġbid imblukkat
L-iktar xenarju li jiswa flus kważi dejjem jibda b’reklam. Ir-regolatur Awstrijak tal-midja, KommAustria, għadd 83,216 reklam għal investimenti foloz fuq Facebook u Instagram, li ntwerew 126.7 miljun darba madwar l-UE.
- Tara reklam jew artiklu tal-aħbarijiet falz. Persuna magħrufa “tiżvela” metodu, pjattaforma tgħid li hi “appoġġjata mill-gvern”, jew crypto suppost tirdoppja f’xahar. Il-wiċċ u l-vuċi jistgħu jkunu magħmula bl-IA.
- Tħalli n-numru tat-telefon f’formola. “Konsulent” iċemplek lura malajr, spiss minn numru barrani.
- Iġegħlek tiftaħ kont fuq sit li jidher qisu pjattaforma tal-kummerċ u tħallas ammont żgħir l-ewwel.
- Id-dashboard juri qligħ. Huwa falz: il-flus qatt ma ġew investiti.
- Il-konsulent jimbuttak tħallas iktar, xi drabi anke tissellef. Jista’ jġegħlek tinstalla app ta’ aċċess mill-bogħod bħal AnyDesk jew TeamViewer.
- Titlob li tiġbed il-flus. Jgħidulek li l-ewwel trid tħallas miżati, taxxa jew depożitu. Malli tħallas, il-kuntatt jisparixxi.
- Ftit ġimgħat wara, “ditta tal-irkupru” jew pulizija falz joffru li jġibulek lura l-flus bi ħlas. Dik hija t-tieni frodi.
Il-marka blu ma tipprova xejn. Il-mezz Spanjol Maldita rabat 170 kont verifikat ta’ Facebook ma’ madwar 67,000 reklam frodulenti. Europol jgħid fir-rapport IOCTA 2026 li l-IA qed tagħmel dawn il-frodi iktar konvinċenti.
L-Arbitru għas-Servizzi Finanzjarji ta’ Malta jiddeskrivi skemi ġodda, spiss imsejħa “pig butchering”, fejn il-vittmi jinġibdu f’relazzjoni online qabel ma jiġu mbuttati lejn pjattaforma crypto falza.
Frodi finanzjarji oħra fuq siti u fuq il-media soċjali
| Xenarju | Fejn jibda | X’għandu jwaqqfek |
|---|---|---|
| Impjegat falz tal-bank | Telefonata jew SMS f’isem il-bank tiegħek | Jitolbuk tapprova pagament jew iċċaqlaq flus għal “kont sigur” |
| Grupp ta’ “pariri tal-borża” | Reklam, stedina fuq WhatsApp jew Telegram | “Professur”, membri entużjasti, imbagħad app minn barra l-ħwienet uffiċjali |
| Frodi romantika | Sit tal-iffrekwentar, Instagram, messaġġ minn barrani | Ir-relazzjoni malajr iddur għal crypto jew pjattaforma “sigura” |
| Ħanut online falz | Reklam, Marketplace | Prezz baxx wisq, ħlas biss bi trasferiment jew gift card |
| Phishing | SMS jew email: pakkett, multa, taxxa | Link li jitlob id-dettalji tal-login jew tal-karta |
| Kont tat-tfaddil falz | Sit ta’ paragun jew sit li jimita bank | Rata ferm ogħla mis-suq, isem qrib ta’ bank magħruf |
L-istħarriġ tal-Aġenzija tal-UE għad-Drittijiet Fundamentali (FRA) tad-29 ta’ Mejju 2026 jagħti l-iskala: 24% tan-nies fl-UE kienu vittmi ta’ frodi online. Minnhom, 35% waqgħu għal xiri falz u 20% għal frodi tal-investiment. 37% intlaqtu iktar minn darba.
- L-Iżvezja28%
- Id-Danimarka24%
- Il-Finlandja21%
- Il-Lussemburgu21%
- Medja tal-UE15%
- Ir-Rumanija6%
- Is-Slovenja5%
Sors: FRA, 29 ta’ Mejju 2026.
Sinjali ta’ twissija: aqfel it-telefon
- Qligħ għoli ppreżentat bħala mingħajr riskju.
- Għaġla: l-offerta tagħlaq illejla, il-kont se jiġi mblukkat.
- Kuntatt li ma tlabtx, bit-telefon, b’messaġġ jew fuq il-media soċjali.
- Talba biex iżżomm kollox sigriet, anke mill-bank tiegħek.
- Ħlas f’crypto, b’gift card jew lil kont ta’ persuna privata.
- App ta’ aċċess mill-bogħod li jgħidulek tinstalla.
- Miżati li trid tħallas qabel ma tiġbed il-flus.
Iċċekkja pjattaforma qabel ma tħallas ewro wieħed
- Fittex l-isem eżatt tad-ditta fir-reġistru tas-servizzi finanzjarji tal-MFSA (jinfetaħ f'tieqa ġdida) u fit-twissijiet tagħha.
- Ditta awtorizzata f’pajjiż ieħor tal-UE għandha tidher fir-reġistru tar-regolatur ta’ pajjiżha.
- Qabbel l-indirizz tas-sit ma’ dak fir-reġistru.
- Fittex l-isem ma’ “scam” jew “reviews”.
- Tistrieħx fuq paġna ta’ Facebook, badge jew reviews online.
Inqbadt f’frodi: x’għandek tagħmel fl-ewwel sigħat
- Ċempel lill-bank tiegħek minnufih, fuq in-numru fuq wara tal-karta. Itlobhom jimblokkaw il-karta u l-aċċess u jsejħu lura t-trasferimenti. Trasferiment li għadu ma ġiex ikkreditat xi drabi jista’ jitwaqqaf.
- Aqta’ l-kuntatt. Neħħi kull app ta’ aċċess mill-bogħod u biddel il-passwords, l-ewwel dik tal-online banking.
- Żomm il-provi: screenshots, l-indirizz tas-sit, IBAN, indirizzi crypto, numri tat-telefon, messaġġi.
- Irrapporta lill-pulizija: fi kwalunkwe għassa tal-pulizija; il-każijiet imorru għand iċ-Cyber Crime Unit jew id-Dipartiment tal-Investigazzjonijiet tal-Kriminalità Finanzjarja. F’emerġenza, ċempel 112.
- Irrapporta l-pjattaforma: lill-MFSA, bil-provi tiegħek.
- Irrapporta r-reklam jew il-kont fuq in-netwerk soċjali, mill-menu tar-reklam, l-għażla Report.
- Tafdax lil min joffri li jġiblek lura l-flus bi ħlas, anke jekk jgħid li hu avukat, pulizija jew regolatur.
Fejn tirrapporta, każ b’każ
| Sitwazzjoni | Fejn tirrapporta |
|---|---|
| Investiment falz, trading falz, crypto falza | MFSA u l-Pulizija ta’ Malta |
| Karta jew online banking użati mingħajrek | Il-bank tiegħek, minnufih |
| Kwistjoni mal-bank dwar pagament ta’ frodi | L-Uffiċċju tal-Arbitru għas-Servizzi Finanzjarji |
| Reklam frodulenti fuq Facebook jew Instagram | Il-buttuna Report tar-reklam |
X’ifixkel
Il-bank jista’ jirrifjuta li jirrimborża trasferiment li approvajt int stess. Skont ir-rapport konġunt tal-Awtorità Bankarja Ewropea u l-BĊE tal-15 ta’ Diċembru 2025, l-utenti ġarrbu madwar 85% tat-telf fuq trasferimenti frodulenti fl-2024.
Ir-Regolament futur tal-UE dwar is-Servizzi tal-Pagament, li fuqu l-Parlament u l-Kunsill qablu fis-27 ta’ Novembru 2025, jagħmel lill-banek responsabbli meta l-prevenzjoni tagħhom ma tkunx biżżejjed, iżid verifika tal-isem tal-benefiċjarju, u jkopri frodi minn min jippretendi li hu impjegat tal-bank. Il-pjattaformi online ikunu responsabbli wkoll jekk ma jneħħux kontenut frodulenti rrappurtat. Ma vverifikajniex id-data tal-applikazzjoni tiegħu għal din il-gwida.
Flus mibgħuta bħala crypto jew lil kont barra rarament jiġu rkuprati. Ir-rapport xorta jgħodd: jgħin lill-investigaturi jgħaqqdu każijiet mill-istess netwerk.
F’Malta, l-Arbitru għas-Servizzi Finanzjarji, f’diversi deċiżjonijiet fl-2024 u l-2025, sab bank parzjalment responsabbli f’każijiet ta’ frodi. Kull każ jiġi deċiż fuq il-fatti tiegħu.
Mistoqsijiet frekwenti
Reklam fuq Facebook b’persuna famuża jista’ jkun veru?
Għal investimenti, assumi li huwa falz. Wiċċ u vuċi jistgħu jiġu ġġenerati, u l-fatt li reklam qed jidher ma jgħid xejn dwar il-pjattaforma. Iċċekkja l-pjattaforma fir-reġistru tar-regolatur, mhux il-persuna.
Ħallejt in-numru tat-telefon biss. X’issa?
Ma ntilef xejn. Twieġibx numri mhux magħrufa, imblokka lil min jinsisti u qatt taqsam kodiċi li jasal b’SMS. Stenna iktar telefonati.
Il-bank irid jirrimborżani?
Jekk xi ħadd uża l-karta jew il-kont mingħajrek, ir-regoli attwali tal-UE fil-prinċipju jitolbu rimborż, ħlief f’każ ta’ negliġenza gravi. Jekk approvajt int it-trasferiment, fil-prinċipju llum ma hemmx dritt għal rimborż.
Sit iwiegħed li jirkupra l-flus. Huwa serju?
Servizzi li jitolbu ħlas bil-quddiem biex jirkupraw flus mitlufa huma frodi magħrufa oħra. Il-pulizija, il-qrati u l-bank tiegħek biss jistgħu jaġixxu fuq il-fondi.
L-Arbitru jista’ jġiegħel lill-bank iħallas?
L-Arbitru jista’ jiddeċiedi fuq ilment kontra fornitur ta’ servizzi finanzjarji, inkluż sehem ta’ responsabbiltà f’każijiet ta’ frodi. L-ewwel ilmenta mal-bank tiegħek.
Gwida ta’ informazzjoni, mhux parir personali. Ċifri miġbura fl-20 ta’ Novembru 2026 mis-sorsi elenkati hawn taħt.
Dan it-test għadu ma ġiex rivedut minn kelliem nattiv tal-Malti.
Sorsi
- BusinessNow: 2,517 online scams reported in 2023 (parliamentary reply) (jinfetaħ f'tieqa ġdida)
- MaltaToday: over 1,000 lose €20 million in banking scams (jinfetaħ f'tieqa ġdida)
- The Malta Independent: four Maltese victims lose almost half a million euro (4 December 2025) (jinfetaħ f'tieqa ġdida)
- Maltadaily: woman and man arrested for international online fraud scheme (jinfetaħ f'tieqa ġdida)
- Malta Business Weekly: latest scams involving banks (jinfetaħ f'tieqa ġdida)
- Malta CEOs: fraudsters operating at industrial scale, Arbiter for Financial Services (jinfetaħ f'tieqa ġdida)
- FRA, EU Agency for Fundamental Rights: online fraud survey (29 May 2026) (jinfetaħ f'tieqa ġdida)
- FRA: full report (PDF) (jinfetaħ f'tieqa ġdida)
- ECB: joint EBA-ECB report on payment fraud (15 December 2025) (jinfetaħ f'tieqa ġdida)
- KommAustria / RTR: the fraud ecosystem in online advertising (2026, PDF) (jinfetaħ f'tieqa ġdida)
- Maldita: verified Facebook accounts behind scam ads (8 April 2026) (jinfetaħ f'tieqa ġdida)
- European Parliament: payment services deal, more protection from online fraud (27 November 2025) (jinfetaħ f'tieqa ġdida)
- Eucrim: Europol IOCTA 2026 (28 April 2026) (jinfetaħ f'tieqa ġdida)



